05/04/2026 | Admin
Academic Writing không còn là lãnh địa riêng của các nhà nghiên cứu, mà đã trở thành kỹ năng sinh tồn thiết yếu giúp sinh viên chinh phục mọi kỳ thi từ IELTS đến TOEIC. Hãy cùng ELSA Speak tham khảo ngay các quy tắc và cách viết chuẩn học thuật qua bài viết dưới đây nhé!
Academic Writing là gì?
Academic Writing (Viết học thuật) là phong cách viết trang trọng được sử dụng rộng rãi trong môi trường giáo dục đại học, viện nghiên cứu và các ấn phẩm khoa học. Khác với văn phong giao tiếp hàng ngày, phong cách này đòi hỏi sự chuẩn mực và tính chuyên môn cao.
Kiểm tra phát âm với bài tập sau:
- Loại từ: Cụm danh từ
- Phiên âm (IPA): /ˌæk.əˈdem.ɪk ˈraɪ.tɪŋ/
- Mục tiêu: Truyền đạt những thông tin phức tạp rõ ràng, mang tính khách quan và luôn được củng cố bởi các bằng chứng cụ thể, đáng tin cậy.
4 Đặc điểm cốt lõi của phong cách viết Academic Writing
Để tạo nên một bài viết chuẩn học thuật, nội dung cần được xây dựng dựa trên 4 đặc điểm then chốt dưới đây.
1. Tính trang trọng (Formal)
Trong Academic Writing, sự nghiêm túc và chuyên nghiệp được đặt lên hàng đầu. Điều này giúp thông điệp của bạn trở nên đáng tin cậy hơn.
- Không dùng từ lóng và từ viết tắt tiếng Anh: Văn phong học thuật đòi hỏi sự chỉn chu tuyệt đối, do đó mọi từ ngữ cần được viết đầy đủ. Chẳng hạn, người viết phải sử dụng do not thay vì don’t.
- Hạn chế cụm động từ (phrasal verbs) thông dụng: Cần ưu tiên các từ vựng mang tính học thuật và chuyên môn cao. Thay vì dùng cụm từ pick up, hãy lựa chọn những từ ngữ trang trọng hơn như collect hoặc acquire.
2. Tính khách quan (Objective)
Văn phong học thuật tập trung vào dữ liệu và luận điểm thay vì cảm xúc hay ý kiến cá nhân của người viết.
- Tránh yếu tố cá nhân: Tuyệt đối hạn chế sử dụng đại từ ngôi thứ nhất (I, me, my) hoặc ngôi thứ hai (you). Thay vào đó, hãy sử dụng các cụm từ trung tính như the research indicates hoặc it is argued that.
- Ưu tiên cấu trúc câu bị động: Sử dụng câu bị động là phương pháp hiệu quả để nhấn mạnh vào sự việc, quá trình hoặc kết quả nghiên cứu thay vì tập trung vào chủ thể thực hiện hành động.
3. Tính chính xác và thận trọng (Precise & Hedging)
Một người viết học thuật giỏi luôn biết cách bảo vệ lập luận của mình bằng cách tránh đưa ra những khẳng định vô căn cứ.
- Tránh ngôn ngữ tuyệt đối: Khoa học luôn có những ngoại lệ. Không nên sử dụng các từ mang tính khẳng định tuyệt đối như always (luôn luôn) hay never (không bao giờ) trừ khi có đủ bằng chứng chứng minh tính xác thực 100%.
- Sử dụng ngôn ngữ giảm nhẹ: Để thể hiện sự thận trọng và tính khách quan, người viết nên dùng các từ ngữ như: suggest (cho thấy), possibly (có khả năng), could (có thể), hoặc appear to (có vẻ như).
4. Tính minh chứng (Well-sourced)
Một lập luận chỉ có giá trị khi nó được dựa trên những nền tảng vững chắc. Mọi ý tưởng, số liệu hay định nghĩa không phải của bản thân đều phải được trích dẫn nguồn cụ thể theo các chuẩn như APA, MLA hoặc Harvard. Luôn ưu tiên tham khảo từ các tạp chí khoa học, sách chuyên ngành hoặc các tổ chức giáo dục danh tiếng.
>> ELSA Speak giúp bạn truy cập vĩnh viễn vào tất cả các tính năng cao cấp nhất từ luyện thi IELTS, TOEIC đến giao tiếp tiếng Anh chuyên sâu. Với giao diện học tập hiện đại và lộ trình cá nhân hóa, việc chinh phục tiếng Anh chuẩn bản xứ chưa bao giờ thú vị đến thế. Hãy nhanh tay đăng ký ngay ELSA Premium để tận hưởng ưu đãi độc quyền dành riêng cho bạn nhé!
Phân loại các dạng bài Academic Writing phổ biến
Tùy vào mục đích truyền tải và yêu cầu của đề bài, Academic Writing không chỉ bó hẹp trong một khuôn mẫu nhất định mà được chia thành 4 cấp độ riêng biệt, giúp người viết linh hoạt xử lý mọi dạng tiểu luận hay báo cáo nghiên cứu.
| Dạng bài | Mục đích | Đặc điểm nổi bật |
| Descriptive (Miêu tả) | Cung cấp thông tin, dữ liệu hoặc tóm tắt một sự kiện, lý thuyết cụ thể. | Mang tính khách quan cao, tập trung vào việc liệt kê sự thật, định nghĩa hoặc quy trình mà không đưa ra nhận xét cá nhân. |
| Analytical (Phân tích) | Tổ chức và sắp xếp các thông tin dựa trên các nhóm, danh mục hoặc mối quan hệ giữa chúng. | Yêu cầu người viết phải so sánh, đối chiếu hoặc xem xét kỹ lưỡng các thành phần của một vấn đề để thấy được sự liên kết. |
| Persuasive (Thuyết phục) | Đưa ra quan điểm cá nhân và sử dụng các bằng chứng học thuật để thuyết phục người đọc đồng ý với luận điểm đó. | Có sự xuất hiện của Thesis Statement (Luận điểm trung tâm). Mọi lập luận đều tập trung bảo vệ một góc nhìn cụ thể. |
| Critical (Phê bình) | Đánh giá, xem xét các điểm mạnh, điểm yếu của một nghiên cứu, bài báo hoặc một giả thuyết khác. | Đòi hỏi kỹ năng tư duy phản biện cao. Người viết cần tóm tắt nội dung gốc trước khi đưa ra nhận xét, đánh giá sâu sắc. |
Cấu trúc tiêu chuẩn của một bài viết học thuật
Nắm vững bộ khung cơ bản giống như sở hữu một tấm bản đồ, giúp người viết truyền tải ý tưởng một cách logic và mạch lạc nhất. Hầu hết các bài viết học thuật đều tuân thủ quy trình đóng khung tư duy theo trình tự sau:
Cấu trúc:
| Introduction → Body → Conclusion |
1. Mở bài (Introduction)
Phần này đóng vai trò giới thiệu chủ đề và phạm vi của bài viết.
- Dẫn dắt vấn đề: Bắt đầu bằng những câu dẫn tổng quan để thu hút sự chú ý và cung cấp bối cảnh cho người đọc.
- Nêu luận điểm chính (Thesis Statement): Đây là câu quan trọng nhất trong mở bài, tóm tắt quan điểm cốt lõi hoặc mục đích chính mà bài viết sẽ tập trung chứng minh.
2. Thân bài (Body)
Thân bài thường gồm nhiều đoạn văn, mỗi đoạn là một mắt xích quan trọng để củng cố cho luận điểm chính.
- Câu chủ đề (Topic Sentence): Mỗi đoạn văn nên bắt đầu bằng một câu nêu rõ ý chính của đoạn đó.
- Phân tích và bằng chứng: Sau câu chủ đề, người viết cần đưa ra các phân tích chuyên sâu, số liệu hoặc trích dẫn từ nguồn uy tín để làm sáng tỏ vấn đề.
3. Kết bài (Conclusion)
Kết bài là nơi để người viết gói gọn lại toàn bộ nội dung đã trình bày.
- Tóm tắt ý chính: Điểm lại những luận điểm quan trọng nhất đã được phân tích ở phần thân bài.
- Khẳng định lại luận điểm: Nhấn mạnh lại giá trị của bài viết dựa trên những bằng chứng đã đưa ra.
- Lưu ý quan trọng: Tuyệt đối không đưa thêm thông tin mới vào phần kết bài, tránh làm loãng nội dung hoặc gây nhầm lẫn cho người đọc.
Bảng phân biệt từ vựng Thông thường (Informal) và Học thuật (Academic)
Việc thay thế những từ ngữ đời thường bằng các mã gen học thuật không chỉ giúp bài viết trở nên chuyên nghiệp mà còn nâng tầm tư duy phản biện của người viết trong mắt người đọc.
| Từ thông thường → Từ học thuật | Ý nghĩa | Ví dụ & Dịch nghĩa |
| Good /ɡʊd/ → Beneficial /ˌben.ɪˈfɪʃ.əl/ → Effective /ɪˈfek.tɪv/ | Có lợi, hiệu quả | Exercise is beneficial for mental health. (Tập thể dục có lợi cho sức khỏe tinh thần.) |
| Big /bɪɡ/ → Significant /sɪɡˈnɪf.ɪ.kənt/ → Substantial /səbˈstæn.ʃəl/ | Đáng kể, quan trọng | There was a significant increase in sales. (Đã có một sự gia tăng đáng kể về doanh số.) |
| Link /lɪŋk/ → Correlation /ˌkɒr.əˈleɪ.ʃən/ → Connection /kəˈnek.ʃən/ | Mối tương quan, sự kết nối | Researchers found a strong correlation between sleep and productivity. (Các nhà nghiên cứu tìm thấy mối tương quan chặt chẽ giữa giấc ngủ và năng suất.) |
| Maybe /ˈmeɪ.bi/ → Perhaps /pəˈhæps/ → It is possible that | Có lẽ, có khả năng | Perhaps the results will change with a larger sample size. (Có lẽ kết quả sẽ thay đổi với một cỡ mẫu lớn hơn.) |
| Get(/ɡet/ → Obtain /əbˈteɪn/ → Acquire /əˈkwaɪər/ | Đạt được, thu nhận | Participants must obtain permission before the study. (Người tham gia phải xin phép trước khi thực hiện nghiên cứu.) |
| Enough /ɪˈnʌf/ → Sufficient /səˈfɪʃ.ənt/ | Đầy đủ | The evidence provided was not sufficient to prove the theory. (Bằng chứng được cung cấp không đủ để chứng minh giả thuyết.) |
| Think /θɪŋk/ → Assume /əˈsjuːm/ → Assert /əˈsɜːt/ | Cho rằng, khẳng định | Many scholars assert that climate change is accelerating. (Nhiều học giả khẳng định rằng biến đổi khí hậu đang gia tốc.) |
| About /əˈbaʊt/ → Regarding /rɪˈɡɑː.dɪŋ/ → Concerning /kənˈsɜː.nɪŋ/ | Về vấn đề gì đó | Further research regarding this topic is necessary. (Nghiên cứu thêm về chủ đề này là cần thiết.) |
>> Chỉ với 5k mỗi ngày, bạn đã có thể sở hữu lộ trình học tiếng Anh, cải thiện phát âm tiếng Anh chuẩn và chuyên nghiệp. Đừng để rào cản ngôn ngữ làm mất đi những cơ hội quý giá trong sự nghiệp. Hãy bắt đầu thay đổi giọng nói của bạn ngay hôm nay bằng cách click vào nút đăng ký bên dưới nhé!
Bài tập vận dụng (có đáp án)
Bài tập 1
Đề bài: Paraphrase các câu informal sang phong cách academic.
- I think that the prices will go up soon.
- Doctors are looking into why the virus is spreading so fast.
- You can see that the results are good.
- Scientists haven’t found a way to fix this problem yet.
- The government is trying to stop people from driving too fast.
- Lots of people use social media every day.
- The boss didn’t want to talk about the budget.
- Computers are getting better and better.
- We found out that the test was wrong.
- Don’t forget to check your work before handing it in.
- The teacher gave the students a hard task.
- The movie was really interesting for many people.
- People buy a lot of things online these days.
- It’s hard to understand what the writer is saying.
- Maybe the weather will change tomorrow.
Đáp án:
| Câu gốc (Informal) | Đáp án (Academic) | Giải thích |
| 1 | It is anticipated that prices will increase in the near future. | Loại bỏ đại từ ngôi thứ nhất I think để đảm bảo tính khách quan. Thay cụm động từ go up bằng động từ chuyên môn increase và chuyển soon thành cụm từ trang trọng hơn. |
| 2 | Researchers are investigating the causes of rapid viral transmission. | Thay cụm động từ looking into bằng động từ investigate. Sử dụng danh từ transmission thay cho động từ spreading giúp câu văn mang tính học thuật cao hơn. |
| 3 | The findings demonstrate significant results. | Loại bỏ đại từ ngôi thứ hai you để tránh lối nói trực diện. Thay động từ see bằng demonstrate và dùng tính từ significant thay cho good để tăng sức nặng cho luận điểm. |
| 4 | Scientists have not yet identified a solution to this issue. | Viết đầy đủ have not thay vì viết tắt haven’t. Thay động từ fix bằng cụm từ identify a solution để diễn đạt chuyên nghiệp hơn. |
| 5 | The government is implementing measures to reduce excessive speeding. | Thay cụm từ mang tính nỗ lực cá nhân trying to stop bằng ngôn ngữ hành chính implementing measures. Dùng thuật ngữ excessive speeding thay cho driving too fast. |
| 6 | A significant number of individuals utilize social media on a daily basis. | Thay từ chỉ số lượng mơ hồ lots of bằng a significant number of. Chuyển động từ use thành utilize và thay trạng từ every day bằng cụm từ on a daily basis. |
| 7 | The management declined to discuss the financial budget. | Thay danh từ boss bằng management để chỉ tổ chức. Sử dụng động từ decline mang sắc thái trang trọng hơn là didn’t want to. |
| 8 | Computing technology is continuously advancing. | Tránh sử dụng cấu trúc lặp better and better trong văn viết. Thay bằng trạng từ continuously kết hợp với động từ advance để chỉ sự tiến bộ không ngừng. |
| 9 | It was determined that the experimental results were inaccurate. | Sử dụng cấu trúc bị động it was determined để ẩn đi chủ thể we. Thay tính từ đơn giản wrong bằng thuật ngữ chuyên môn inaccurate. |
| 10 | Students should review their assignments prior to submission. | Chuyển từ câu mệnh lệnh sang câu trần thuật lời khuyên. Thay phrasal verb handing it in bằng danh từ submission để tạo sự chuyên nghiệp. |
| 11 | The instructor assigned a complex task to the students. | Thay các từ vựng phổ thông teacher, gave, hard bằng các từ vựng học thuật hơn như instructor, assigned, complex. |
| 12 | The film appealed significantly to a wide audience. | Loại bỏ trạng từ nhấn mạnh really. Thay tính từ interesting bằng động từ appealed và dùng wide audience thay cho many people để tăng tính chính xác. |
| 13 | Consumers frequently engage in e-commerce transactions. | Sử dụng thuật ngữ chuyên ngành consumers thay cho people và e-commerce transactions thay cho buy things online. |
| 14 | Comprehending the author’s primary argument is challenging. | Viết đầy đủ it is thay vì viết tắt. Thay understand bằng comprehend và dùng tính từ challenging để thay thế cho hard. |
| 15 | It is possible that climatic conditions will fluctuate in the following period. | Sử dụng kỹ thuật Hedging với cụm it is possible that để thể hiện sự thận trọng. Thay change bằng fluctuate để chỉ sự biến động khoa học. |
Bài tập 2
Đề bài: Chọn từ học thuật phù hợp điền vào chỗ trống.
(indicate, significant, accumulate, appear, evaluate, conduct, empirical, suggest, fluctuations, emphasize, complete, essential, illustrate, transform, highlight)
- The recent study __________ that there is a strong link between diet and mental health.
- The results of the experiment were __________, leading to a breakthrough in the field.
- Researchers need to __________ more data before reaching a final conclusion.
- This theory __________ to be true in most urban environments.
- It is necessary to __________ the impact of the new policy on low-income families.
- The survey was __________ over a period of six months.
- There is no __________ evidence to support the claim that the treatment is effective.
- The data __________ that the current trend is reversing.
- Economic __________ are often difficult to predict with 100% accuracy.
- The report __________ the importance of early childhood education.
- Participants were asked to __________ a detailed questionnaire.
- Reliable data is __________ for making informed decisions in public health.
- Figure 1 __________ the steady growth of the population over the last decade.
- New technology has __________ the way people access information.
- The study __________ several limitations that should be addressed in future research.
Đáp án:
| Câu | Đáp án | Giải thích |
| 1 | indicates | Thể hiện tính khách quan khi trình bày kết quả nghiên cứu thay cho từ show thông thường. |
| 2 | significant | Nhấn mạnh mức độ quan trọng hoặc có ý nghĩa về mặt thống kê của kết quả thay vì dùng từ big. |
| 3 | accumulate | Mang sắc thái tích lũy dữ liệu một cách có hệ thống và chuyên nghiệp hơn từ collect. |
| 4 | appears | Sử dụng kỹ thuật Hedging để đưa ra nhận định một cách thận trọng và tránh khẳng định tuyệt đối. |
| 5 | evaluate | Diễn tả quá trình đánh giá chuyên sâu và có tiêu chí rõ ràng hơn nhiều so với từ check. |
| 6 | conducted | Đây là thuật ngữ chuyên dụng để chỉ việc thực hiện một cuộc thí nghiệm hoặc khảo sát nghiên cứu. |
| 7 | empirical | Chỉ những bằng chứng dựa trên quan sát thực tế và thí nghiệm giúp tăng tính khoa học cho lập luận. |
| 8 | suggests | Thể hiện sự khiêm tốn và thận trọng của người viết khi nhận định về xu hướng của dữ liệu. |
| 9 | fluctuations | Mô tả sự biến động hoặc thay đổi lên xuống của các chỉ số kinh tế một cách chính xác. |
| 10 | emphasizes | Nhấn mạnh một điểm quan trọng trong báo cáo thay vì dùng cụm từ talk about đơn giản. |
| 11 | complete | Yêu cầu hoàn thành một biểu mẫu hoặc khảo sát theo cách trang trọng và chỉn chu. |
| 12 | essential | Dùng thay cho cụm từ very important để khẳng định tính thiết yếu và bắt buộc của vấn đề. |
| 13 | illustrates | Diễn tả việc minh họa dữ liệu thông qua hình ảnh hoặc biểu đồ một cách chuyên nghiệp nhất. |
| 14 | transformed | Chỉ sự thay đổi lớn về bản chất hoặc hình thức mang tính học thuật cao hơn từ changed. |
| 15 | highlights | Làm nổi bật những hạn chế hoặc điểm quan trọng trong nghiên cứu để người đọc dễ dàng chú ý. |
Câu hỏi thường gặp
Câu 1: Tôi có được dùng “I” trong bài Academic Writing không?
Tùy vào quy định của từng ngành học, nhưng đa số nên hạn chế. Bạn hãy ưu tiên các cấu trúc khách quan như This study hoặc It is argued that để tăng tính chuyên nghiệp.
Câu 2: Academic Writing trong IELTS khác gì văn thường?
Dạng này yêu cầu khắt khe hơn về vốn từ vựng chuyên sâu (Lexical Resource) và tính mạch lạc (Coherence and Cohesion), liên kết chặt chẽ giữa các luận điểm.
Câu 3: Làm sao để cải thiện kỹ năng Academic Writing nhanh nhất?
Cách hiệu quả nhất là đọc nhiều bài báo khoa học, tài liệu mẫu uy tín và kiên trì luyện tập viết hằng ngày để rèn luyện tư duy logic.
Hy vọng bài viết đã giúp bạn nắm vững định nghĩa và các quy tắc cốt lõi để tự tin chinh phục kỹ năng Academic Writing trong học tập cũng như các kỳ thi quốc tế. Để nâng cấp khả năng trình bày và diễn đạt chuyên sâu hơn, ELSA Speak mời bạn tham khảo thêm các bí quyết hữu ích tại danh mục Kỹ năng viết – Writing nhé!
